Doğu Anadolu'da Gezilecek Yerler: Şehir Şehir Rehber
Doğu Anadolu gezilecek yerler rotasında Erzurum ve Kars’ın tarihî yapılarını, Van Gölü kıyısını ve Tunceli vadilerini keşfedin; gezinizi planlayın.

Doğu Anadolu gezilecek yerler açısından Selçuklu yapıları, eski yerleşimler, göller ve dağ vadileriyle öne çıkan geniş bir coğrafyadır. Erzurum ve Kars’ta tarihî yapıları, Van ve Ağrı’da göl kıyısı ile sarayları, Erzincan ve Tunceli’de vadileri görmek isteyenler için şehirler arası bir rota uygundur. Mevsim ve yol koşulları, durakların sırasını belirler.
Doğu Anadolu Bölgesi gezilecek yerler bakımından birbirinden farklı deneyimler sunar: Erzurum’daki Çifte Minareli Medrese ve Yakutiye Medresesi kent merkezinde görülebilirken, Kars’taki Ani Ören Yeri şehir dışına çıkmayı gerektirir. Van’da Akdamar Adası ile Van Kalesi, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde ise İshak Paşa Sarayı farklı dönemlerin izlerini taşır. Çocuklarla geziyorsanız kent içi duraklarla uzun doğa yürüyüşlerini ayrı günlere ayırabilirsiniz.
Doğu Anadolu turu gezilecek yerler için planlanırken yalnızca şehirlerin haritadaki konumuna bakmak yetmez. Kemaliye ve Karanlık Kanyon, Munzur Vadisi ve Ovacık gibi duraklarda yol koşulları ile hava durumu da önemlidir. Elazığ, Malatya, Bitlis ve Muş’a uzanan bir rota kuracaksanız her şehirde ne görmek istediğinize göre durakları seçmeniz yolculuğu daha rahat kılar.
Doğu Anadolu gezilecek yerler: Erzurum ve Kars
Doğu Anadolu gezilecek yerler rotasında Erzurum ve Kars, şehir merkezlerinde yürüyerek keşfedebileceğiniz tarihî dokularıyla öne çıkar. Erzurum’un Yakutiye ilçesinde Cumhuriyet Caddesi çevresinde dolaşabilir; Kars Merkez’de taş yapıların sıralandığı sokaklarda farklı dönemlerin mimari izlerini görebilirsiniz.
Erzurum’da kent gezisini yöresel yemeklerle, Kars’ta ise merkezdeki yürüyüşü çevre ilçelere uzanan bir gezi planıyla birleştirebilirsiniz. İki şehirde de merkezdeki yapıları gördükten sonra çevreye zaman ayırmak, rotanızı daha rahat düzenlemenizi sağlar.
Erzurum: Çifte Minareli Medrese ve Yakutiye Medresesi
Erzurum’un Yakutiye ilçesindeki Çifte Minareli Medrese ve Yakutiye Medresesi, şehir merkezinde birbirine yakın konumları sayesinde yürüyerek görülebilir. İki yapı da Anadolu Selçuklu mimarisinin Erzurum’daki izlerini taşır; cephe düzenleri ve taş işçilikleri ise farklı ayrıntılar sunar.
- Çifte Minareli Medrese’nin taç kapısı, kabartma süslemeleri ve iki minaresiyle dikkat çeker. Avlusuna geçerek yapının iç düzenini de inceleyebilirsiniz.
- Yakutiye Medresesi’nde taç kapıdaki taş işlemeler, kapalı avlu ve kubbe öne çıkar. Yapı, Erzurum Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak kullanılır.
Her iki medresenin dış cephesine yakından bakmak, geometrik ve bitkisel bezemeleri karşılaştırmanıza yardımcı olur. Çevrelerindeki merkezî sokaklar da yürüyüşünüze devam etmek için elverişlidir.
Kars: Ani Ören Yeri ve Kars Kalesi
Kars’ın Arpaçay ilçesindeki Ani Ören Yeri, Orta Çağ’da önemli bir yerleşim ve ticaret merkeziydi. Ermeni krallığına başkentlik yapan kentte kilise kalıntılarını, surları ve Selçuklu döneminden kalan yapıları görebilirsiniz. Geniş alana yayılan kalıntılar arasında yürürken Arpaçay vadisine bakan noktalar da kentin konumunu anlamanıza yardımcı olur.
Kars Kalesi ise şehir merkezinin üzerindeki kayalık tepede yer alır. Orta Çağ’a uzanan geçmişi ve sonraki dönemlerde geçirdiği onarımlarla kentin savunma tarihinin bir parçasıdır. Kaleye çıktığınızda şehir dokusunu yukarıdan izleyebilir, eteklerindeki tarihî sokaklarda yürüyüşünüzü sürdürebilirsiniz. Ani için araziye uygun ayakkabı seçmeniz, kale çevresindeki eğimli yollarda da rahat etmenizi sağlar.
Van ve Ağrı: Göl kıyısından dağ manzarasına
Doğu Anadolu gezilecek yerler rotasında Van ve Ağrı, farklı gezi beklentilerine karşılık verir. Van’da göl kıyısında manzara molaları verebilir, çevredeki kültür duraklarına zaman ayırabilirsiniz. Ağrı’da ise tarihî yapılar ve dağ manzaraları öne çıkar.
Göl çevresinde daha sakin bir gün geçirmek isteyenler Van’a, mimari ve tarih ağırlıklı bir rota arayanlar Ağrı’ya daha fazla zaman ayırabilir.
Van: Akdamar Adası ve Van Kalesi
Van’da iki farklı dönemin izini sürmek için Gevaş açıklarındaki Akdamar Adası’na ve Tuşba’daki Van Kalesi’ne gidebilirsiniz.
- Akdamar Adası’ndaki Surp Haç Kilisesi, 10. yüzyılda inşa edilmiş bir Ermeni kilisesidir. Dış cephesindeki taş kabartmalarda dinî sahneler ve hayvan figürleri görülür. Adaya Gevaş kıyısından kalkan teknelerle ulaşılır.
- Van Kalesi, Urartu Krallığı’nın başkenti Tuşpa’nın bulunduğu kayalık yükselti üzerindedir. Surların yanı sıra kaya mezarlarını ve Urartu yazıtlarını inceleyebilirsiniz.
İki durak farklı yönlerde olduğundan gezinizi ulaşım bağlantılarına göre planlayabilirsiniz. Kaledeki engebeli zeminde yürüyüş için uygun ayakkabı seçmeniz yerinde olur.
Ağrı: İshak Paşa Sarayı ve Doğubayazıt
Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki İshak Paşa Sarayı, Osmanlı döneminde inşa edilmiş bir saray kompleksidir. Taş işçiliği, anıtsal kapıları ve avluları gezerken farklı mekânların nasıl bir araya getirildiğini görebilirsiniz. Sarayın yüksek konumu, Doğubayazıt Ovası’na ve çevredeki dağlara açık bir manzara sunar.
Saray gezisinden sonra yakınındaki Eski Bayezid Camii çevresine bakabilir, tarihî yerleşimin izlerini takip edebilirsiniz. Fotoğraf çekmek için hem yapıların taş ayrıntılarına hem de ovaya bakan noktalara zaman ayırın. Açık alanda rüzgâr ve güneş etkili olabileceğinden mevsime uygun giysi seçmeniz rahat bir gezi sağlar.
Erzincan ve Tunceli: Vadiler ve dağ rotaları
Erzincan ve Tunceli, vadi yürüyüşlerini dağ manzaralarıyla birleştirmek isteyenler için farklı rotalar sunar. Erzincan’da sarp yamaçların çevrelediği alanlar öne çıkarken Tunceli’de akarsu kıyıları ve yüksek yaylalar geziye çeşitlilik katar.
Yürüyüş planınızı seçerken parkurun eğimini, hava koşullarını ve yanınızdaki kişilerin deneyimini dikkate alın. Çocuklarla geziyorsanız kısa, belirgin patikaları tercih edebilir; daha uzun rotalar için uygun ayakkabı ve su hazırlayabilirsiniz.
Erzincan: Kemaliye ve Karanlık Kanyon
Erzincan’ın Kemaliye ilçesinde taş döşeli sokaklar, ahşap çıkmalı evler ve geleneksel konut dokusu arasında yürüyebilirsiniz. Eski adı Eğin olan yerleşimin Osmanlı döneminden izler taşıyan sokakları, ilçenin tarihini yakından görmenizi sağlar. Merkezdeki yürüyüşün ardından Fırat Nehri’nin oluşturduğu vadide yer alan Karanlık Kanyon’a geçebilirsiniz.
Kanyon, yüksek ve dik kaya duvarlarının çevrelediği dar geçitleriyle tanınır. Kayaların bazı kesimlerde gün ışığını sınırlaması, adının kaynağıdır. Manzarayı seyir noktalarından izleyebilir; tekne gezisi düşünüyorsanız su koşullarına ve işletme durumuna göre plan yapabilirsiniz. Çocuklarla gezerken kayalık alanlarda güvenli noktalarda kalmanız, özellikle fotoğraf molalarında yararlı olur. Kemaliye merkezini ve kanyonu aynı geziye ayırmak, tarihî dokuyla doğal oluşumları karşılaştırmanıza imkân verir.
Tunceli: Munzur Vadisi ve Ovacık
Tunceli’de Munzur Vadisi Millî Parkı ile Ovacık çevresini ayrı gezi durakları olarak planlayabilirsiniz. Millî park, Munzur Çayı boyunca uzanan vadiyi, ormanlık yamaçları ve kayalık alanları kapsar. Yol üzerindeki uygun noktalarda durup akarsu manzarasını izleyebilir, yürüyüş için belirlenmiş alanları tercih edebilirsiniz.
- Ovacık ilçe merkezinden Munzur Gözeleri’ne giderek kaynak sularının çıktığı alanı görebilirsiniz.
- İlçe çevresindeki yayla ve dağ eteklerinde, arazi koşullarına uygun kısa yürüyüşler yapabilirsiniz.
Munzur Gözeleri, millî park içindeki vadi gezisinden farklı bir duraktır; ikisini aynı rota gibi düşünmeyin. Özellikle yüksek kesimlerde hava ve yol koşulları değişebileceğinden yürüyüş planınızı mevsime ve grubunuzun deneyimine göre yapın.
Elazığ ve Malatya: Tarihî mahalleler ve antik kalıntılar
Elazığ ve Malatya’da tarihî yerleşimleri farklı dönemlere ait yapılar üzerinden tanıyabilirsiniz. Elazığ merkezine bağlı Harput Mahallesi’nde kale çevresindeki sokaklar, camiler ve geleneksel evler bir arada görülür. Malatya’nın Battalgazi ilçesindeki Arslantepe Höyüğü ise çok daha eski bir yerleşim geçmişini ortaya koyar.
- Harput Kalesi’nin bulunduğu alandan mahalleye ve çevresindeki ovaya bakabilirsiniz.
- Ulu Cami’de eğik minareyi, Sara Hatun Camii’nde Osmanlı dönemi mimarisini inceleyebilirsiniz.
- Arslantepe’de kerpiç saray kalıntılarını, duvar resimlerini ve mühür baskılarını görebilirsiniz.
Harput, Orta Çağ’dan Osmanlı dönemine uzanan yapı katmanlarıyla yalnızca bir seyir noktası değildir; sokaklarda yürürken farklı dönemlerin izlerini yan yana bulursunuz. Arslantepe’de ise özellikle Geç Kalkolitik döneme tarihlenen anıtsal yapıların kalıntıları, erken yönetim ve depolama düzenine ilişkin arkeolojik bilgiler sunar. Höyük, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alır.
İpucu: İki durağı ayrı günlere ayırırsanız Harput’ta mahalle yürüyüşüne, Arslantepe’de kalıntıları anlamaya daha fazla zaman bırakabilirsiniz.
Bitlis ve Muş: Krater gölü ve Selçuklu mirası
Bitlis ve Muş rotasında volkanik bir göl, Selçuklu dönemi mezar taşları ve 1071 Malazgirt Savaşı’yla anılan bir ilçe bir araya gelir. Duraklar farklı ilçelerde bulunduğu için geziyi harita üzerinden planlamanız yerinde olur.
- Tatvan ilçesindeki Nemrut Krater Gölü, Nemrut Dağı’nın kraterinde yer alır. Göl çevresinde manzarayı izleyebilir ve uygun alanlarda yürüyebilirsiniz. Yüksek rakımda hava hızla değişebileceğinden yanınıza katmanlı giysiler alın.
- Bitlis’in Ahlat ilçesindeki Selçuklu Meydan Mezarlığı, taş işçiliği ve kitabeleriyle öne çıkar. Farklı biçimlerdeki mezar taşlarını inceleyerek bölgenin Orta Çağ tarihine ilişkin izleri görebilirsiniz.
- Muş’un Malazgirt ilçesi, 1071’deki savaşın gerçekleştiği bölgedir. İlçedeki Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı’nı ziyaret ederek savaşın tarihsel bağlamını yerinde tanıyabilirsiniz.
İpucu: Nemrut Krater Gölü’ne çıkışı hava koşullarına göre planlayın; Ahlat’taki açık hava ziyaretinde ise taşların üzerindeki işlemeleri rahatça görmek için gün ışığından yararlanın.
Iğdır, Ardahan, Bingöl ve Hakkâri: Farklı doğa durakları
Iğdır, Ardahan, Bingöl ve Hakkâri’deki bu dört durak birbirinden farklı doğal oluşumlar sunar. Gezinizi planlarken her birinin bulunduğu ilçeyi ve arazi koşullarını ayrı değerlendirebilirsiniz.
- Iğdır’ın Tuzluca ilçesindeki Tuzluca Tuz Mağarası, kaya tuzu yatakları içinde açılmış galerileriyle tanınır. Mağarada tuz katmanlarını ve madencilik geçmişinin izlerini görebilirsiniz.
- Ardahan’ın Çıldır ilçesindeki Çıldır Gölü, geniş göl manzarası ve kışın donan yüzeyiyle öne çıkar. Kıyıda yürüyüş yapabilir, mevsime göre değişen manzarayı izleyebilirsiniz.
- Bingöl’ün Solhan ilçesindeki Yüzen Adalar, Turnalar Gölü üzerindeki bitki örtüsüyle kaplı ve yer değiştirebilen kara parçalarıdır. Oluşumu kıyıdaki seyir alanından gözlemleyebilirsiniz.
- Hakkâri’nin Yüksekova ilçesi çevresindeki Cilo Dağları, yüksek zirveleri, buzulları ve dağ gölleriyle bilinir. Dağlık araziye yönelik bir gezi düşünüyorsanız hava ve yol koşullarına uygun hazırlık yapmanız gerekir.
Doğu Anadolu turu gezilecek yerler için rota planı
Doğu Anadolu turunda birbirine yakın durakları aynı gezi etabında toplamak, şehirler arasında gidip gelmenizi azaltır. Ancak haritada yakın görünen iki yerin arasına dağ geçitleri veya farklı yol koşulları girebilir; bu yüzden rotayı yalnızca şehir adlarına göre değil, ziyaret edeceğiniz ilçelere göre kurmanız daha kullanışlıdır.
Geziye ayırdığınız gün sayısını ve öncelik verdiğiniz durakları belirledikten sonra şehirleri gruplandırabilirsiniz. Böylece tarihî alanlar ile doğa durakları arasında seçim yaparken programınızı gereğinden fazla sıkıştırmazsınız.
Şehirleri hangi sırayla gezmeli?
Şehir sırasını tek bir uzun hat yerine iki ayrı küme üzerinden kurabilirsiniz. Doğu kesimine ağırlık verecekseniz Erzurum–Kars–Ağrı–Van sırası, tarihî kent merkezlerinden başlayıp Ağrı Dağı çevresi üzerinden Van Gölü kıyısına ilerlemenizi sağlar. Batı kesiminde ise Elazığ–Malatya–Erzincan sırasını izleyerek Harput ve Battalgazi ziyaretlerinin ardından kuzeye yönelebilirsiniz.
- Her kümede gezmek istediğiniz ilçeleri belirleyin; şehir merkezini tek durak saymayın.
- İki kümeyi aynı geziye alacaksanız aradaki geçişi ayrı bir etap olarak planlayın.
- Dönüş noktanızı başlangıç şehrinize göre seçin; sırf listeyi tamamlamak için aynı yoldan geri gitmeyin.
Mevsim, ulaşım ve ziyaret koşulları
Yüksek rakımlı bölgelerde hava, aynı gün içinde belirgin biçimde değişebilir. Kışın kar ve buzlanma dağ yollarını etkilerken ilkbaharda bazı doğa duraklarında zemin çamurlu olabilir. Açık hava gezileri için esnek bir gün ayırmanız, hava nedeniyle değişen planı yönetmenizi kolaylaştırır.
- Şehirler arasında otobüs, bazı güzergâhlarda tren veya uçak seçeneklerini değerlendirebilirsiniz; şehir dışındaki duraklar için araç gerekebilir.
- Dağlık alanlara giderken yol durumunu ve hava tahminini hareketten önce kontrol edin.
- Müze ve ören yerlerinde giriş koşulları; Müzekart, öğrenci veya yaş durumuna ve sezona göre değişebilir. Güncel ücret bilgisini muze.gov.tr ya da ilgili kurumdan öğrenebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Doğu Anadolu gezilecek yerler için hangi şehirlerden başlanmalı?
Tarihî kent merkezlerine öncelik veriyorsanız Erzurum ve Kars iyi bir başlangıç olabilir. Erzurum’da Çifte Minareli Medrese ile Yakutiye Medresesi’ni, Kars’ta şehir merkezini ve Ani Ören Yeri’ni planınıza alabilirsiniz. Ardından Ağrı ve Van’a geçerek İshak Paşa Sarayı, Van Kalesi ve Akdamar Adası gibi duraklarla rotayı genişletebilirsiniz.
Doğu Anadolu’da ailece gezilecek yerler nereler?
Şehir merkezinde yürüyüş yapmak isteyen aileler Erzurum’daki medreseleri ve Kars’ın tarihî sokaklarını tercih edebilir. Van’da göl kıyısında mola verip Akdamar Adası’nı geziye ekleyebilirsiniz. Ani Ören Yeri ve Munzur Vadisi gibi açık alanlarda ise çocukların yürüyüş kapasitesine, hava durumuna ve arazi koşullarına göre plan yapmak daha rahat bir gezi sağlar.
Ani Ören Yeri ve İshak Paşa Sarayı aynı rotada gezilir mi?
Evet, Kars’ın Arpaçay ilçesindeki Ani Ören Yeri ile Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesindeki İshak Paşa Sarayı, Kars ve Ağrı’yı kapsayan bir geziye alınabilir. Ani’de Orta Çağ yerleşiminin farklı dönemlerden kalan yapılarını, sarayda ise Osmanlı dönemi mimarisini görebilirsiniz. İki durak farklı ilçelerde olduğu için ulaşımı ayrı gezi etapları olarak düşünmek yerinde olur.
Doğu Anadolu’da doğa gezisi için hangi yerler tercih edilir?
Vadi yürüyüşleri için Erzincan’ın Kemaliye ilçesindeki Karanlık Kanyon ve Tunceli’deki Munzur Vadisi öne çıkar. Göl manzarası arıyorsanız Van Gölü kıyısını da rotanıza katabilirsiniz. Doğa duraklarında yol ve zemin koşulları mevsime göre değişebildiğinden, yürüyüş planını bulunduğunuz bölgedeki hava durumuna ve grubunuzun deneyimine uygun kurmanız iyi olur.
Doğu Anadolu gezisi için en uygun mevsim hangisi?
Açık hava duraklarını da görmek istiyorsanız ilkbahar sonu ile sonbahar başı arasındaki dönemler değerlendirilebilir. Yine de Doğu Anadolu’da yüksek rakım ve yerel koşullar nedeniyle hava şehirden şehre değişir. Kışın kar ve buzlanma ulaşımı zorlaştırabilir; ilkbaharda bazı yürüyüş alanları çamurlu olabilir. Gezi günlerini esnek bırakmanız, özellikle dağ ve vadi rotalarında işinizi kolaylaştırır.
Bunları da okuyun
Sinop Gezilecek Yerler: Tarihi Cezaevi, Hamsilos ve Sahiller
Sinop gezilecek yerler arasında Tarihi Sinop Cezaevi, Hamsilos Koyu ve Erfelek Şelaleleri öne çıkıyor. Merkezden kıyıya uzanan gezi rotanızı planlayın.
Ordu Gezilecek Yerler: Boztepe, Yason Burnu ve Yaylalar
Ordu gezilecek yerler rotanızı Boztepe, Yason Burnu, Ünye ve yaylalar arasında kurun. Altınordu'dan kıyıya ve iç kesimlere uzanan durakları keşfedin.
Safranbolu Gezilecek Yerler: Çarşı, Konaklar ve Çevresi
Safranbolu gezilecek yerler arasında Tarihî Çarşı, Osmanlı konakları ve Tokatlı Kanyonu öne çıkıyor. Gezi rotanızı bu duraklara göre planlayın.


